پست: 745  |  موضوع مرتبط: عمومی

آنچه در نماز مباح است

1- راه رفتن هنگام ضرورت:

از عایشه -رضی الله عنها- روایت است : (کان رسول اللهr یصلی فی البیت، و الباب علیه مغلق، فجئت فاستفتحت فمشی ففتح لی، ثم رجع إلی مصلاه، و وصفت أن الباب فی القبلة).^[1]

«پیامبرr در خانه نماز می‌خواند، در از داخل قفل بود. من آمدم و در زدم، پیامبر حرکت کرد و در را برای من باز کرد سپس به محل نمازش بازگشت و (عایشه) اظهار کرد که در، در جهت قبله بود».

2- حمل کودک :

از ابوقتاده -رضی الله عنه- روایت است : (أن رسول اللهr کان یصلی و هو حامل أمامة بنت زینب بنت رسول اللهr ولأبی العاص بن الربیع فإذا قام حملها و إذا سجد وضعها)^[2] «پیامبرr درحالی که أمامه دختر أبو العاص بن ربیع و زینب، دختر پیامبرr را حمل می‌کرد، نماز می‌خواند وقتی که بلند می‌شد او را برمی‌داشت و وقتی به سجده می‌رفت اورا روی زمین می‌گذاشت».

3- کشتن عقرب و مار در نماز :

از ابوهریره -رضی الله عنه- روایت است : (أن رسولr أمر بقتل الأسودین فی الصلاة، العقرب و الحیة)^[3] «پیامبرr به کشتن عقرب و مار در نماز امر فرمودند».

4- التفات به عقب و اشاره‌ی قابل فهم هنگام ضرورت :

از جابر -رضی الله عنه- روایت است : (إشتکی رسول اللهr فصلینا وراءه و هو قاعد، فالتفت إلینا فرآنا قیاما فأشار إلینا فقعدنا)^[4] «پیامبرr مریض بود، و در حالیکه نشسته نماز می‌خواند ما به او اقتدا کردیم، سپس رو به ما کرد و دید که ایستاده‌ایم، به ما اشاره کرد، و ما نشستیم».

5- گرفتن آب دهان با لباس یا درآوردن دستمال از جیب :

به دلیل حدیثی که قبلاً از جابر -رضی الله عنه- ^[5] درباره نهی از انداختن آب دهان رو به قبله، روایت شد.

6- دادن جواب سلام با اشاره، در پاسخ کسی که سلام کند :

از عبدالله بن عمر -رضی الله عنهما- روایت است : (خرج رسول اللهr إلی قباء یصلی فیه. فجاءته الأنصار فسلموا علیه و هو یصلی، قال : فقلت لبلال : کیف رأیت رسول اللهr یرد علیهم حین کانوا یسلمون علیه و هو یصلی؟ قال : یقول هکذا، و بسط کفه و بسط جعفر بن عون کفه، و جعل بطنه أسفل، و جعل ظهره إلی فوق)^[6] «پیامبرr به قبا رفت تا در آنجا نماز بخواند، انصار نزد او آمدند و در حالی که پیامبر در نماز بود بر او سلام کردند (ابن عمر) گوید : به بلال گفتم پیامبرr در حالی که در نماز بود و آنان (انصار) بر او سلام کردند چگونه جواب سلام آن را داد؟ گفت به این صورت : کف دستش را باز کرد، جعفربن عون – راوی – هم کف دستش را باز کرد و کف دستش رو به پایین و پشت دستش را رو به بالا کرد».

7- سبحان الله گفتن مردان و دست زدن زنان، هنگام اتفاقی که در اثنای نماز روی می‌دهد :

از سهل بن سعد -رضی الله عنه- روایت است که پیامبرr فرمود : (یا أیها الناس مالکم حین نابکم شی فی الصلاة أخذتم فی التصفیق، إنما التصفیق، للنساء، من نابه شیء فی صلاته فلیقل سبحان الله، فإنه لا یسمعه أحد حین یقول سبحان الله، إلا التفت...)^[7] «ای مردم شما را چه شده، وقتی در نماز مسئله‌ای پیش می‌آید شروع به دست زدن می‌کنید، دست زدن مخصوص زنان است، هرگاه در نماز مسئله‌ای پیش آمد، بگویید : سبحان الله چون وقتی سبحان الله می‌گوئید هر کسی آنرا بشنود متوجه می‌شود...».

8- یادآوری اشتباه امام (فتح) :

از ابن عمر -رضی الله عنهما- روایت است : (أن النبی صلی صلاة فقرأ فیها فلبس علیه، فلما انصرف قال لأبی : أصلیت معنا؟ قال نعم. قال : فما منعک؟)^[8] «پیامبرr نمازی خواند و در قرائت قرآن دچار اشتباه شد وقتی سلام داد به أبی (ابن کعب) فرمود : آیا با ما نماز خواندی؟ گفت بله، پیامبرr فرمود : پس چه چیزی تو را (از تصحیح اشتباهم) منع کرد؟».

9- لمس پای کسی که خوابیده :

از عایشه -رضی الله عنها- روایت است : (کنت أمد رجلی فی قبلة النبیr و هو یصلی، فإذا سجد غمزنی فرفعتها، فإذا قام مددتها)^[9] «در حالیکه پیامبرr نماز می‌خواند، پاهایم را (در حال خواب) در محل سجده او دراز می‌کردم، وقتی به سجده می‌رفت، پایم را لمس می‌کرد، من هم آن را جمع می‌کردم و وقتی که بلند می‌شد، دوباره پایم را دراز می‌کردم».

10- درگیر شدن با کسی که قصد عبور از جلوی نمازگزار را دارد :

از ابوسعید -رضی الله عنه- روایت است : از پیامبرr شنیدم که می‌فرمود : (إذا صلی أحدکم إلی شیی یستره من الناس، فأراد أحد أن یجتاز بین یدیه فلیدفع فی نحره فإن أبی فلیقاتله فإنما هو شیطان)^[10] «هرگاه یکی از شما رو به ستره‌ای که مانع بین او و مردم است نماز بخواند، و کس دیگری بخواهد از جلوی او عبور کند، باید به سینه‌ی او بزند و او را از این کار باز دارد و اگر سرپیچی کرد، با او درگیر شود؛ چون او شیطان است».

11- گریه کردن :

از علی -رضی الله عنه- روایت است : (ما کان فینا فارس یوم بدر غیرالمقداد، ولقد رأیتنا و ما فینا إلا نائم إلا رسول اللهr تحت شجرة یصلی و یکبی حتی أصبح)^[11] «روز بدر در بین ما هیچ اسب سواری غیر از مقداد نبود می‌دید که همگی خوابیده بودیم، غیر از پیامبرr که تا صبح، زیر درختی نماز می‌خواند و گریه می‌کرد».

^[1]) حسن. [ص. نس 1151]، ت (598/56/2)، د (910/190/3)، نس (11/3).

^[2]) متفق علیه : خ (516/590/1)، م (543/385/1)، د (904/185/3)، نس (45/2).

^[3]) صحیح : [ص. ج 1147]، خز (869/41/2).

^[4]) صحیح : [صونس 1145]، م (413/309/1)، نس (9/3)، د (588/313/2).

^[5]) م (3008/2303/4)، د (477/144/2).

^[6]) حسن صحیح : [ص. د 820]، د (915/195/3).

^[7]) متفق علیه : خ (1234/107/3)، م (421/316/1)، د (928/216/3).

^[8]) صحیح : [ص. د 803]، د (894/175/3).

^[9]) متفق علیه : خ (1209/80/3)، این لفظ بخاری است. (512 – 272 - /367/1) بنحوه.

^[10]) صحیح : [ص. ج 638]، م (505 – 259 – 362/1).

^[11]) اسناد آن صحیح است : أ (225/36/21)، ص (899/52/2).