پست: 162  |  موضوع مرتبط: عمومی

-جمع قرآن در عهد عثمان كه به جمع دوم مشهور است
 

وقتى كه فتوحات اسلامى توسع یافت ومردم هر شهرى بنا قرائت قاریء قرآنى كه درآن بود ، با اختلاف حرف ولهجه اى كه برآن نازل شده  آنرا میآموختند، وقتى كه بنا به اتفاقى مثل غزو وجهاد ویا حج با همدیگر جمع میشدند، از اختلاف در قرائت ها تعجب میكردند، تا حدى كه در جنگ ارمنستان این باعث اختلاف شد، وقتى كه عثمان اختلاف مردم را در مدینه هم مشاهده نمود گفت شما كه در اینجا پیش من اختلاف میكنى ودر خواندن قرآن لحن دارید آنها كه دور هستند بیشتر اختلاف خواهند نمود و... ای یاران محمد جمع شوید وبراى مردم قرآنى بنویسید كه امام  -ومقتداى واحد- باشد،
 لهذا على رضی الله عنه میگفت راجع به عثمان جز به نیكى  یاد مكنید چون این كاررا جزدرمقابل ما وجلوى چشم ما-یعنى صحابه- انجام نداد،ازما پرسید كه چكار كنیم پرسیدیم نظر خودت چیست؟ گفت به نظر من مردم را بریك مصحف جمع كنیم تا تفرق واختلاف پیش نیاید، ما گفتیم چه نیكو رأیى،"[1]
 این سخن على  دلالت براین میكند كه  این كار عثمان براساس اجماع صحابه بوده است، واجماع درمیان مسلمانان بعد از قرآن وسنت یكى از مصادر شرع وفقه اسلامى میباشد، وعمل به شورى دراینجا عملكرد واقعى پیدا میكند، چون مصحف هایى را كه با لهجه هاى متعدد نوشته شده بود، بایكى از احرف سبعه كه قرآن بدانها نازل شده است نوشت، تا مردم را بر یك قرائت متحد نماید،  وامت اسلامى هم این عمل واجتهاد درست اورا تایید كرد، وقرائت با احرف سبعه واجب نیست، واگر واجب میبود باید هر حرفى از آن بشكل متواتر نقل میشد، تا حجت باشد،
امام ابن جریر طبرى[2] میگوید: ..امت اسلام، عمل عثمان را كه برایشان امامى ناصح ومهربان بود، و رشد وهدایت درآن بود پذیرفت،
وتفاوت  گرد آورى ابوبكر وعثمان در این بود كه باعث اولى این بود كه بیم داشت بار فتن قاریان قرآن قرآن جمع نشود، لیكن عثمان از این بیم داشت، كه كثرت اختلاف در وجوه قرائت ها آثار بدى خواهد داشت،
دكتر عبدالرحیم ملازاده/لندن = 9/2/2005 ساعت 5.30 صبح

info@isl.org.uk

 
------------------------------------------------------
[2]  سنن ابوداود سیستانى-سجستانى- این روایت را باسند صحیح روایت كرده است،
[3]  تفسیر ابن جریر طبرى ج1ص 64و65 چاپ عربى