پست: 142  |  موضوع مرتبط: عمومی

حضرت ابوبكر صدیق رضی الله عنه نخستین جانشین پیامبر

لحظه ای حساس و سرنوشت ساز

رسول خدا حضرت محمد در حالی به دیدار پروردگارش شتافت، كه هنوز اسلام در برابر اقیانوس بیكران جاهلیت، ( با عقاید شركی، اخلاق حیوانی و رفتارهای وحشیانه) و جوامع فاسد و حكومتهای ظالم و بیدادگر همچون جزیره ای كوچك بود. عربها تازه به اسلام گراییده بودند و در زندگی جاهلی پیشین خود به وحدت و انسجام تسلیم شدن در برابر یك نظام، خوی نگرفته بودند. بنابراین، رحلت رسول خدا در چنین موقعیتی از حساس تر ین و سرنوشت ساز تر ین لحظات تاریخ اسلام و بزرگترین آزمایش برای امت اسلامی به شمار می آمد.

ادیان بزرگ جهان قبل از اسلام كه پیروان آنها روزی مناطق وسیعی از دنیا را در اختیار داشتند، سرانجام طعمه ی انحراف و تحریف و دستخوش توطئه های داخلی و جنگهای خارجی گردیده نابود شدند، به دلیل اینكه بعد از رحلت پیشوایان نخستین آن ادیان، جانشینی و بیان مقاصد و تعالیم آنها به افراد ضعیفی سپرده شد كه از اهداف و پایه های زیر بنایی ادیان یاد شده شناخت دقیقی نداشتند، یا عزم و اخلاصی كه برای جانشین یك پیشوا و بنیان گذار مذهب ضروری بود در آنها یافت نمی شد، یا اینكه از غیرت و شهامتی كه برای حفظ اصالت آن ادیان و تعالیم آنها لازم بود برخوردار نبودند، یا حرص ثروت اندوزی و كسب مقام و قدرت در قلوب آنها ریشه دوا نده بود.

در نتیجه، این ادیان و مذاهب قدرتمند در نظامها و فلسفه هایی كه برای نابودی آنها به وجود آمده بود، ذوب شدند یا اینكه با آنها طبق مصلحت روز به مصالحه و سازش تن دادند. آنان مذهب را به نفع حكام وقت مورد استفاده قرار دادند تا مذهب بتواند رضایت حكامی را كه به آن می گرایند، جلب نماید.

این حكام به جای ترویج و نفع رسانی به مذهب، بیشتر به بهره برداری از آن پرداختند، ادیان بر همایی، بودایی و زردتشتی در پس از فقدان نخستین موسسان خود به چنین سرنوشتی دچار مدت كوتاهی شدند. مذهب یهود نیز با سرعت گرفتار تحریف و چنین تزویری شد، و مسیحست نیز پس از حضرت مسیح علیه السلام با همین فرجام مواجه گشت.

مسلمین بعد از رحلت رسول الله  با بحران بزرگی مواجه گشتند، بحرانی كه راه گریزی از آن وجود نداشت و باید روزی با آن روبرو می شدند، زیرا ((شیوه و سنت الهی نسبت به امتهای گذشته نیز چنین بوده و سنت الهی تغییر ناپذیر است)) (احزاب:62 )

یگانه راه حل این مشكل و چیره گشتن بر این بحران بزرگ كه امت اسلامی با آن دست به گریبان بود، جز انتخاب خلیفه و جانشینی كه دارای ویژگیهایی باشد كه به توفیق خدا بتواند دین را از تحریف و دستبرد، و امت اسلامی را از انحراف باز دارد؛ چیز دیگری نبود. حضرت علی  می فرماید: (( در حكم خداوند و دین اسلام بر عموم مسلمین واجب است بعد از اینكه امام و پیشوای آنان مرد یا كشته شد... هیچ عملی انجام ندهند و به هیچ كاری دست نزنند و قدمی به جلو بر ندارند پیش از آنكه برای خودشان پیشوایی عفیف، دانشمند، خدا ترس و آشنا به قضا و سنت انتخاب نمایند تا در بین ایشان به حكومت بپردازند))( 1 )
____________________________
1- بحارالانوار، ج: 8 و 18، ص: 513 ، نقل از كتاب شوری و بیعت.